Categories
COVID-19 Greek Guest Posts

Το “καλοκαίρι της πανδημίας” και η νέα σεζόν

Reading Time: 5 min

(δημοσιεύθηκε στο Emea.gr στις 07/09/2020)

Καθώς μπαίνουμε στο φθινόπωρο παρατηρούμε ότι το ενδιαφέρον και η αγωνία του επιχειρηματικού κόσμου για το πως θα μοιάζει η νέα σεζόν είναι εντονότερο από άλλες χρονιές. Αυτό είναι βέβαια αναμενόμενο αφού, μετά την πρωτόγνωρη εμπειρία του lockdown εξαιτίας της πανδημίας του νέου κορωνοϊού, η ελληνική όπως και η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζουν ύφεση. Μία ύφεση που, για τις ελληνικές επιχειρήσεις ιδιαίτερα, εμφανίστηκε ακριβώς στο σημείο που διαφαίνονταν μια μικρή ανάκαμψη μετά από μια μακρά περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Τα ερωτήματα εύλογα. Πότε θα επιστρέψει ο κόσμος σε μια ασφαλή, κανονική ροή; Πόσο αξιόπιστα και αποτελεσματικά θα είναι τα εμβόλια που βρίσκονται σε φάση ελέγχου; Πότε θα είναι ασφαλή και πάλι τα ταξίδια; Πότε θα αρχίσουν να διοργανώνονται εκθέσεις, συνέδρια και σεμινάρια δια ζώσης, χωρίς περιορισμούς; Αλλά ακόμη και στην περίπτωση που θεωρητικά “νικούμε” τον COVID-19 με κάποιο εμβόλιο, θεραπεία ή συνδυασμό αυτών· θα επιστρέψει ο κόσμος στις αγορές από φυσικά καταστήματα; Θα συνεχίζει να αγοράζει διαδικτυακά; Πως θα μοιάζει η καταναλωτική πραγματικότητα μετά τον κορωνοϊό;

Μέσα στην αβεβαιότητα των παραπάνω ερωτημάτων οι επιχειρήσεις καλούνται να πάρουν αποφάσεις και να σχεδιάσουν την στρατηγική τους για την νέας σεζόν. Σε αυτό το άρθρο χρησιμοποιούμε τους δείκτες που δημοσιεύθηκαν από το επίσημο website της Ελληνικής Κυβέρνησης, “Παρατηρητήριο COVID-19” και αφορούν τους μήνες από τον Μάιο έως τον Αύγουστο του 2020, που επιχειρήθηκε η επιστροφή σε μια “κάποια κανονικότητα” με σταδιακή άρση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης, για να εξάγουμε κάποια χρήσιμα συμπεράσματα. Πιο συγκεκριμένα, αυτά τα συμπεράσματα, προκύπτουν από την συνδυαστική μελέτη της 4ης, 8ης, 10ης και 13ης έκθεσης του παρατηρητηρίου που συμπίπτουν με το ημερολογιακό κλείσιμο των μηνών Μαΐου, Ιουνίου, Ιουλίου και Αυγούστου αντίστοιχα.

Κρούσματα – ΜΕΘ – Ανθρώπινες Απώλειες – Rt

Το υγειονομικό προφίλ της χώρας εμφάνισε σταδιακή επιδείνωση σε όλο το διάστημα από Μάιο έως και Αύγουστο.

ΈκθεσηΜήνας ΑναφοράςΚρούσματα / Ημέρα*ΜΕΘ*Ανθρ. Απώλειες*Rt*
Μάιος171210.25
Ιούνιος2510στο 00.3
10ηΙούλιος911311
13ηΑύγουστος2203840.72

*μέσοι όροι.

Πιο συγκεκριμένα παρατηρούμε μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων από 17 τον Μάιο σε 220 τον Αύγουστο (κατά μέσο όρο), που οδήγησε αντίστοιχα σε σχεδόν τριπλασιασμό των εισαγωγών σε ΜΕΘ και τετραπλασιασμό του αριθμού των ανθρώπινων απωλειών. Το Rt, ο ρυθμός διασποράς του ιού δηλάδή για κάθε νέο κρούσμα που εμφανίζεται, ξεκίνησε από 0.25 και σήμερα βρίσκεται στο 0.72 έχοντας περάσει από το ανησυχητικό 1.0. Σε απόλυτους αριθμούς, τα παραπάνω δεδομένα θεωρούνται από τους ειδικούς διαχειρίσιμα σε σχέση με τις αντίστοιχες καταγραφές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κινητικότητα

Η κινητικότητα στη χώρα άρχισε δειλά από το τέλος του lockdown και δείχνει, έκτοτε, να βρίσκεται σε συνεχή αύξηση.

ΈκθεσηΜήνας ΑναφοράςΠληθυσμούΚαταστήματαΕργασίαΜΜΜ
ΜάιοςΣταθερή+33%+27%+32%
ΙούνιοςΣταθερή+50%+37%+46%
10ηΙούλιοςΑύξηση+59%+38%+55%
13ηΑύγουστοςΑύξηση+66%+36.4%+53%


Ο σημαντικότερος δείκτης είναι η σταδιακή επιστροφή των καταναλωτών στα καταστήματα, που δείχνει αύξηση καθ’ όλο το τετράμηνο. Οι μικρές μειώσεις στην κινητικότητα όσον αφορά στην Εργασία αλλά και τα Μέσα Μαζική Μεταφοράς τον μήνα Αύγουστο, θεωρούμε ότι είναι αναμενόμενες αν λάβει κανείς υπόψη τις προγραμματισμένες άδειες για την περίοδο των διακοπών. Τέλος, από τα δεδομένα φαίνεται ότι κατά μέσο όρο 1 στους 3 καταναλωτές δεν έχει “επιστρέψει” στα καταστήματα.

Τουρισμός

Τα δεδομένα που έχουν καταγραφεί και αφορούν τον τουρισμό είναι λίγα έως τώρα ωστόσο, μερικοί δείκτες που υπάρχουν επιβεβαιώνουν την διαισθητική παρατήρηση ότι τα πράγματα δεν πήγαν καλά αυτό το καλοκαίρι.

Πιο συγκεκριμένα στην 6η έκθεση του παρατηρητηρίου για τον COVID-19 αναφέρεται ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις τον Απρίλιο του 2020 σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2019 εμφανίζουν μείωση 98,7% και αντίστοιχα οι αφίξεις τουριστών μείωση 96,2%. Από τα νούμερα αυτά γίνεται εμφανές ότι το lockdown αλλά και η αβεβαιότητα που που συνοδεύει την πανδημία, ανέστειλε την διάθεση για ταξίδια και τουρισμό ήδη από τον Απρίλιο.

Οι παραπάνω ενδείξεις επιβεβαιώνονται και στην 13η έκθεση που δημοσίευσε δεδομένα που αφορούν την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Σε αυτήν την έκθεση διαβάζουμε ότι η ο αριθμός των επιβατών εσωτερικού εμφάνισαν μείωση της τάξεως του 47,1% σε σχέση με πέρυσι ενώ αντίστοιχα για τους επιβάτες εξωτερικού έχουμε μείωση 66,2%. Αυτό σημαίνει ότι ενώ πάνω από το 50% των εγχώριων ταξιδιωτών επέλεξαν να ταξιδέψουν αυτήν την χρονιά, “χάσαμε” τον 1 στους 3 ταξιδιώτες του εξωτερικού. Λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτά τα δεδομένα αφορούν τους μήνες με την υψηλότερη προσέλευση μπορούμε να αντιληφθούμε ότι ο κραδασμός στον τουρισμό ήταν μεγάλος.

Όπως είπαμε τα στοιχεία είναι ακόμη πολύ λίγα για να βγουν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τον κλάδο του τουρισμού. Πιστεύουμε πως τόσο το κράτος όσο και οι σχετικοί φορείς θα πρέπει να διευκολύνουν τους επιχειρηματίες του χώρου αυτού, με αναλυτικά δεδομένα, για να μπορέσουν να προετοιμαστούν έγκαιρα και αποδοτικά για την επίσης δύσκολη σεζόν του 2021.

Λιανεμπόριο

Όπως είναι αναμενόμενο ο κλάδος του λιανικού εμπορίου έχει επίσης πληγεί για λόγους που προαναφέραμε και σχετίζονται με την επιδημιολογική κατάσταση της χώρας, το lockdown και τα μέτρα αποστασιοποίησης αλλά και το πλήγμα στον τουρισμό όσον αφορά την καλοκαιρινή περίοδο.

Στις εκθέσεις του παρατηρητηρίου COVID-19 έχουμε σχετικά λίγα δεδομένα που αφορούν αμιγώς το λιανεμπόριο. Είναι ενδεικτική η αναφορά σε μείωση 5.3% τον μήνα Ιούλιο σε σχέση με την απόδοση του 2019 και αντίστοιχα η μείωση 6.9% για τον μήνα Αύγουστο. Αν λάβουμε υπόψη ότι οι δύο αυτοί μήνες είχαν την μεγαλύτερη κινητικότητα μετά το lockdown και ενδυναμώθηκαν από τον όποιο τουρισμό, τότε μπορούμε να υποθέσουμε με σχετική ασφάλεια ότι οι αντίστοιχες μετρήσεις τους μήνες του lockdown αλλά και για τον Μάιο και Ιούνιο, που αποτέλεσαν μήνες προσαρμογής, ήταν εξίσου ή περισσότερο κακές.

Ηλεκτρονικές συναλλαγές

Το πλήγμα στην ελληνική αγορά, δείχνει να αντισταθμίζει κάπως, η στροφή των καταναλωτών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

ΈκθεσηΜήνας ΑναφοράςΑριθμός ΣυναλλαγώνΑξία Συναλλαγών
Μάιος+15%-10%
Ιούνιος+33.9%+10.1%
10ηΙούλιος+31.7%+3.4%
13ηΑύγουστος+34%+9.4%


Στον παραπάνω πίνακα βλέπουμε, ανά μήνα, την ποσοστιαία μεταβολή των ηλεκτρονικών συναλλαγών συνοδευόμενη από την ποσοστιαία μεταβολή της αξίας των συναλλαγών αυτών. Παρατηρούμε ότι τον μήνα Μάιο το ποσοστό της αξίας των συναλλαγών είναι αρνητικό. Αυτό μπορεί να οφείλεται στον γενικότερο περιορισμό των αγορών που ακολούθησε το lockdown (από τη μία η κινητικότητα μειώθηκε και άρα τα έξοδα κατά τη διάρκεια της ημέρας, από την άλλη πολλοί καταναλωτές πέρασαν ενστικτωδώς σε μια φιλοσοφία αποταμίευσης σε περίπτωση που τα πράγματα δυσκολέψουν οικονομικά).

Σε γενικές γραμμές δείχνει να υπάρχει μια στροφή προς τις ηλεκτρονικές συναλλαγές που όμως περιλαμβάνει ένα λεπτό σημείο για τους επιχειρηματίες. Κατά τη διάρκεια του lockdown οι καταναλωτές αντικατέστησαν, υποχρεωτικά, ένα κομμάτι των αγορών τους που συνέβαινε με επίσκεψη σε φυσικό κατάστημα, με ηλεκτρονικές παραγγελίες. Αυτό όμως απλώς μεταφέρει τα έσοδα σε ένα άλλο κανάλι πληρωμών, δεν αποτελεί αύξηση των εσόδων.

Τι να περιμένουμε τη νέα σεζόν;

Όλες οι παραπάνω μετρήσεις δυστυχώς επιβεβαιώνουν τον βαθύτερο φόβο όλων μας, ότι δηλαδή ο νέος κορωνοϊός θα είναι μαζί μας για καιρό. Διανύουμε ήδη τον 7ο μήνα μετά την εμφάνισή του στην χώρα μας και, όπως όλα δείχνουν, θα συμβιώσουμε μαζί του και για το έτος 2021. Ακόμη και στο ευτυχές σενάριο της έναρξης εμβολιασμών στο τέλος του 2020, η επιτυχία ανοσίας σε ικανοποιητικό κομμάτι του πληθυσμού αλλά και η συνολική άρση των μέτρων για την διασπορά του κορωνοϊού, δεν φαίνεται να έχει κάποιο σαφές χρονοδιάγραμμα.

Η συμβουλή μας λοιπόν προς τις επιχειρήσεις είναι να σχεδιάσουν την επόμενη σεζόν έχοντας ως δεδομένη την ύπαρξη του κορωνοϊού και τα μέτρα που την συνοδεύουν. Έχοντας μια εμπειρία τριών μηνών σε lockdown και τεσσάρων σε σταδιακή άρση των μέτρων, έχουμε πολύ μεγαλύτερη εμπειρία από αυτήν που είχαμε στις αρχές Μαρτίου όπου κληθήκαμε να λειτουργήσουμε σε ένα κλίμα πλήρους αβεβαιότητας. Τώρα πια γνωρίζουμε ότι προτεραιότητα έχει η ασφάλεια του κοινού μας και μείωση της διασποράς του ιού.

Έτσι μπορούμε να εξοπλίσουμε τα καταστήματά μας με όλα τα απαραίτητα μέσα για να δημιουργήσουμε ένα αίσθημα ασφάλειας στους πελάτες μας. Γνωρίζουμε ότι το κοινό έχει εξοικειωθεί με τις online αγορές. Δημιουργώντας ένα ηλεκτρονικό κατάστημα τα προϊόντα μας συνεχίζουν να έχουν παρουσία στα “ράφια” των καταναλωτών, ακόμη και αν δυσκολεύονται να επισκεφθούν το κατάστημά μας. Τέλος, χρησιμοποιώντας το Διαδίκτυο έχουμε την δυνατότητα να κάνουμε αισθητή την παρουσία μας και να επικοινωνήσουμε στο κοινό μας όλους τους λόγους που πρέπει να τον κάνουν να αισθάνεται ασφαλής γύρω από την επιχείρηση και τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μας, μέσω του ψηφιακού μάρκετινγκ.

Categories
Greek InstaStory

InstaStory #3

Reading Time: < 1 min

Το Ήθος κατά τον Αριστοτέλη αποδίδεται με αρνητικές ανθρώπινες εκφάνσεις που πρέπει ν΄ αποφεύγονται, όπως η κακία, η ακράτεια και η θηριωδία, ενώ η διαστροφή διακρίνεται σε τρία είδη που βρίσκονται σε σχέση μεταξύ τους.

Ακράτεια υπάρχει, όταν λειτουργεί η λογική, αλλά διαστρέφεται η όρεξη. Όταν διαστρέφεται η λογική και τίθεται ως σκοπός το κακό, λέμε ότι υπάρχει κακία. Η θηριωδία είναι το αποτέλεσμα της διαστροφής τόσο της όρεξης όσο και της λογικής.

«μετὰ δὲ ταῦτα λεκτέον, ἄλλην ποιησαμένους ἀρχήν, ὅτι τῶν περὶ τὰ ἤθη φευκτῶν τρία ἐστὶν εἴδη, κακία ἀκρασία θηριότης. τὰ δ’ ἐναντία τοῖς μὲν δυσὶ δῆλα· τὸ μὲν γὰρ ἀρετὴν τὸ δ’ ἐγκράτειαν καλοῦμεν· πρὸς δὲ τὴν θηριότητα μάλιστ’ ἂν ἁρμόττοι λέγειν τὴν ὑπὲρ ἡμᾶς ἀρετήν, ἡρωικήν τινα καὶ θείαν, ὥσπερ Ὅμηρος περὶ Ἕκτορος πεποίηκε λέγοντα τὸν Πρίαμον ὅτι σφόδρα ἦν ἀγαθός.». 

~ Ηθικά Νικομάχεια Ζ 1145α

via Instagram

Categories
Greek Guest Posts

Γιατί ανοικτό λογισμικό;

Reading Time: 3 min

(δημοσιεύθηκε στο blog της Social Mind στις 20/10/2015)

Πριν λίγο καιρό είχαμε δει 5 λόγους για να δημιουργήσετε το εταιρικό σας website σε WordPress. Εκτός από ένα δωρεάν, εξαιρετικά ώριμο και πλούσιο σε λειτουργικότητα εργαλείο, το WordPress αποτελεί επίσης σύστημα Ελεύθερου Λογισμικού / Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα (ΕΛ/ΛΑΚ), χαρακτηριστικό στο οποίο οφείλονται πολλά από τα πλεονεκτήματά του.

Για να μείνουμε στην ουσία, θα αποφύγουμε να εμπλακούμε στο διάλογο για το αν το Ελεύθερο Λογισμικό ή ο Ανοικτός Κώδικας είναι πιο δόκιμοι όροι και θα παρουσιάσουμε μια σειρά από πλεονεκτήματα που “θα απολαύσετε” εάν επιλέξετε να υλοποιήσετε τα digital assets σας κάνοντας χρήση ΕΛ/ΛΑΚ.

Πλήρης προσβασιμότητα

Σε συστήματα κλειστού λογισμικού, είναι στη διακριτική ευχέρεια των κατασκευαστών να σας αποκαλύψουν το κομμάτι των λειτουργιών του λογισμικού που εκείνοι επιθυμούν. Αυτό συμβαίνει γιατί πολύ απλά σαν χρήστες της εφαρμογής δεν έχετε πρόσβαση στον κώδικα (πως φτιάχθηκε δηλαδή το λογισμικό), αλλά μόνο στο τελικό εκτελέσιμο αρχείο.

Με το ΕΛ/ΛΑΚ, οι χρήστες έχουν πλήρη πρόσβαση στον κώδικα, το εκτελέσιμο αρχείο, την τεκμηρίωση και εν γένει σε οποιοδήποτε άλλο asset του λογισμικού. Έτσι υπάρχει διαφάνεια μεταξύ της ομάδας ανάπτυξης και του τελικού χρήστη, αφού ο τελευταίος μπορεί να πιστοποιήσει ότι το λογισμικό προσφέρει πραγματικά “ό,τι υπόσχεται”, είτε μόνος του (αν έχει τεχνικές γνώσεις), είτε χρησιμοποιώντας κάποιον εμπειρογνώμονα.

Η τεκμηρίωση υπάρχει (!) και είναι συνήθως υψηλής ποιότητας

Όταν δε χρειάζεται να μοιραστούμε τον πηγαίο κώδικα του λογισμικού μας με άλλους, συνήθως τεκμηριώνουμε πρόχειρα, ελάχιστα ή καθόλου. Αυτό συμβαίνει κατά κόρον στα λογισμικά κλειστού κώδικα αφού, επειδή ο κώδικας μοιράζετε μεταξύ των προγραμματιστών της εταιρίας, οποιαδήποτε απορία σχετικά με αυτόν μπορεί να λυθεί δια ζώσης.

Στο ΕΛ/ΛΑΚ τα πράγματα είναι διαφορετικά. Σχεδιάζουμε κώδικα ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί, διορθωθεί και επεκταθεί, από προγραμματιστές που δεν γνωρίζουμε προσωπικά (και ενδέχεται να μη συναντήσουμε ποτέ στη ζωή μας. Προκειμένου λοιπόν το λογισμικό μας να είναι ελκυστικό προς όλους αυτούς τους εν δυνάμει συνεργάτες που θα τον επεκτείνουν pro bono, προσπαθούμε να γράφουμε όσο πιο αναλυτική και καλογραμμένη τεκμηρίωση γίνεται.

Ακόμη, όμως, και για projects ΕΛ/ΛΑΚ που η τεκμηρίωση είναι κακής ποιότητας ή ελλιπής υπάρχει περίπτωση κάποιος τρίτος να επέμβει και να τη διορθώσει.

Η λειτουργικότητα είναι ώριμη

Ένα πολύ συχνό φαινόμενο στα συστήματα λογισμικού είναι οι αστοχίες (bugs)… τα οποία για να διορθωθούν, πρέπει κανείς να τα βρει πρώτα. Πολλές εταιρίες λογισμικού σήμερα απασχολούν προσωπικό με την ιδιότητα του tester, δουλειά του οποίου είναι ο έλεγχος του λογισμικού για bugs.

Στο ΕΛ/ΛΑΚ επειδή το λογισμικό είναι συνεχώς ανοικτό και προσβάσιμο από όλους, οι τελικοί χρήστες το χρησιμοποιούν (και άρα το ελέγχουν), καταχωρούν τα bugs που βρίσκουν και πολλές φορές τα διορθώνουν κιόλας, αν έχουν τεχνική κατάρτιση.

Ας σκεφτούμε το εξής τώρα: Τι είναι πιθανότερο να είναι περισσότερο ελεγμένο; Ένα λογισμικό μιας εταιρίας που αναθέτει το testing σε μερικούς υπαλλήλους ή ένα λογισμικό που ελέγχεται καθημερινά από δεκάδες διαφορετικών χρηστών, ενώ χρησιμοποιούν το λογισμικό σαν τελικοί χρήστες;

Πληθώρα επεκτάσεων

Όταν φτιάχνουμε ένα σύστημα λογισμικού έχουμε στο νου μας μια σειρά πραγμάτων που θα θέλαμε να κάνει. Αυτό το λέμε version 1.0. Ας υποθέσουμε ότι το ίδιο λογισμικό θέλει να το χρησιμοποιήσει κάποιος άλλος χρήστης ή εταιρία. Οι ανάγκες του/της μπορεί να είναι διαφορετικές. Σε αυτήν την περίπτωση προχωράμε σε αυτό που ονομάζουμε επέκταση συστήματος, δημιουργούμε δηλαδή νέες λειτουργίες προσπαθώντας να καλύψουμε αυτές τις έξτρα ανάγκες.

Στο κλειστό λογισμικό επεκτάσεις γίνονται μετά από απαίτηση κάποιου πελάτη. Στο ΕΛ/ΛΑΚ, επειδή η πρόσβαση στον κώδικα είναι ελεύθερη, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προχωρήσουν σε υλοποίηση των δικών τους επεκτάσεων ανά πάσα στιγμή. Οι άδειες ΕΛ/ΛΑΚ, ωστόσο, συνήθως επιβάλλουν αυτές οι νέες επεκτάσεις να “επιστραφούν” πίσω στην κοινότητα λογισμικού ώστε να χρησιμοποιηθούν και από άλλους. Έτσι, τα έργα ΕΛ/ΛΑΚ επεκτείνονται συνεχώς με νέες λειτουργικότητες που αποτελούν ανάγκες των τελικών χρηστών και το βασικότερο, οι επεκτάσεις αυτές είναι τις περισσότερες φορές δωρεάν για όλη την κοινότητα.

Μπορείτε να ζητήσετε support, αλλά δεν είστε υποχρεωμένοι

Δυο κόστη που είναι προαιρετικά στη χρήση ανοικτού λογισμικού είναι το κόστος άδειας (lisence fee) και το κόστος υποστήριξης (support). Επειδή το ΕΛ/ΛΑΚ είναι ελεύθερα διαθέσιμο προς όλους, οποιοσδήποτε επενδύσει χρόνο ώστε να το μελετήσει σε βάθος μπορεί να το κατανοήσει και να το υποστηρίξει. Αν δεν υπάρχει τέτοιο άτομο διαθέσιμο, η εταιρία μπορεί να αναζητήσει υποστήριξη από την κοινότητα του συγκεκριμένου έργου ΕΛ/ΛΑΚ επί πληρωμή.

Φορητότητα και αλλαγή τεχνικού team

Αν έχετε συνεργαστεί με εταιρίες ανάπτυξης ιστοσελίδων κλειστού κώδικα, μπορεί να έχετε συναντήσει τον όρο ότι αν επιλέξετε να αλλάξετε συνεργάτη, δεν μπορείτε να “πάρετε” την ιστοσελίδα σας μαζί. Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι, αν πάρετε το site μαζί σας, παίρνεται και τον πηγαίο κώδικα, που είναι ιδιοκτησία της εταιρίας που το έφτιαξε.

Με τα συστήματα ΕΛ/ΛΑΚ αυτό δεν είναι πρόβλημα καθώς ο κώδικας βρίσκεται ήδη ελεύθερα εκεί έξω. Αυτό σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή επιλέξετε να αλλάξετε συνεργάτη, το website σας μπορεί να μετακινηθεί χωρίς πρόβλημα στο server του νέου συνεργάτη χωρίς να χρειάζεται να το φτιάξετε, και άρα να το πληρώσετε, από την αρχή!

Categories
Greek InstaStory

InstaStory #2

Reading Time: < 1 min

Φανταστείτε ότι ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΤΕ το 1900.

– Όταν είστε 14 ετών, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκινά και τελειώνει όταν είστε 18 με 22 εκατομμύρια νεκρούς.

– Λίγο αργότερα μια παγκόσμια πανδημία, η Ισπανική Γρίπη, εμφανίζεται σκοτώνοντας 50 εκατομμύρια ανθρώπους. Και είστε ζωντανοί και 20 ετών.

–  Όταν είστε 29 ετών, επιβιώνετε από την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε με την κατάρρευση του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης, προκαλώντας πληθωρισμό, ανεργία και λιμό.

– Όταν είστε 33 ετών, οι Ναζί έρχονται στην εξουσία.

– Όταν είστε 39 ετών, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκινά και τελειώνει όταν είστε 45 ετών με 60 εκατομμύρια νεκρούς. Στο Ολοκαύτωμα πεθαίνουν 6 εκατομμύρια Εβραίοι.

– Όταν είστε 52 ετών, ξεκινά ο πόλεμος της Κορέας.

– Όταν είστε 64 ετών, ο Πόλεμος του Βιετνάμ ξεκινά και τελειώνει όταν είστε 75 ετών.

Ένα παιδί που γεννήθηκε το 1985 πιστεύει ότι οι παππούδες του δεν έχουν ιδέα πόσο δύσκολη είναι η ζωή, αλλά έχουν επιβιώσει από πολλούς πολέμους και καταστροφές.

Σήμερα έχουμε όλες τις ανέσεις σε έναν νέο κόσμο, μέσα σε μια νέα πανδημία.

Αλλά διαμαρτύρονται γιατί πρέπει να φοράμε μάσκες.

Διαμαρτύρονται γιατί πρέπει να μείνουμε περιορισμένοι στα σπίτια μας όπου έχουμε φαγητό, ηλεκτρικό ρεύμα, τρεχούμενο νερό, Wi-Fi, ακόμη και Netflix!

Κανένα από αυτά δεν υπήρχε τότε.

Μια μικρή αλλαγή στην οπτική μας μπορεί να κάνει θαύματα. Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες που είμαστε ζωντανοί. Πρέπει να κάνουμε ό, τι πρέπει να κάνουμε για να προστατεύσουμε και να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον.

Jacub Lirenc, CEO @ Boost.

(σε ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά από το πρωτότυπο, αγγλικό, κείμενο)

via Instagram

Categories
Greek Guest Posts

H Βίβλος Ψηφιακού Σχεδιασμού και η χαμένη ευκαιρία της δημόσιας διαβούλευσης

Reading Time: 3 min

(δημοσιεύθηκε στο Emea.gr στις 17/09/2019)

Λίγο καιρό πριν είχα σχολιάσει την ομιλία του κ. Πιερρακάκη, Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στην Βουλή των Ελλήνων στις 21/07/2019, λέγοντας ότι το σημαντικότερο σημείο ήταν η έμφαση που έδωσε στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Ειδικότερα εκθείασα την πρότασή του για την δημιουργία μιας Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού, ως μπούσουλα για την σωστή υλοποίηση ψηφιακών εφαρμογών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν, επιτέλους, μια ώριμη τεχνολογική υποδομή.

Φυσικά, η εκπόνηση μιας τέτοιας μελέτης μας επιτρέπει να σχεδιάσουμε σωστά και προσεκτικά με γνώμονα το μέλλον. Αποτελεί όμως επίσης μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να:

  • Καταγράψουμε την τρέχουσα κατάσταση.
  • Να επωφεληθούμε από οτιδήποτε υπάρχει ήδη, είναι ποιοτικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί.
  • Να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος και να μην τα επαναλάβουμε.
  • Και τέλος να εμπλέξουμε, στον βαθμό του εφικτού, τον πολίτη που σε τελική ανάλυση θα αποτελέσει τον τελικό χρήστη (όπως λέμε στην πληροφορική) των υπηρεσιών της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. 

Μετά την ομιλία του Ιουλίου είδαμε επίσης κινήσεις στελέχωσης μιας επιτροπής Ελλήνων και ξένων εμπειρογνώμων με “προϋπηρεσία” σε θέματα ψηφιακού μετασχηματισμού (όπως π.χ. συνέβη με τον κ. Toomas Hendrik Ilves, πρώην πρόεδρο της Εσθονίας).

 Όσο ευχάριστο κι αν είναι που ο κ. Ilves δέχθηκε να προσφέρει την εμπειρία του αφιλοκερδώς, συνεχίζω να αναρωτιέμαι αν υπάρχει εγχώριο δυναμικό, έξω από τις κυβερνητικές τάξεις, που θα μπορούσε και θα ήθελε να συνεισφέρει γνώση στην οργάνωση και τον σχεδιασμό της Βίβλου του Ψηφιακού Μετασχηματισμού. 

Δημόσια διαβούλευση express 

Το ζήτημα της δημιουργίας της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού της χώρας τέθηκε όντως σε δημόσια διαβούλευση στις 30/07/2019 για να ολοκληρωθεί με συνοπτικές διαδικασίες μόλις 3 ημέρες μετά, στις 02/08/2019. Το τελικό κείμενο είναι το εξής:

“Η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού επικαιροποιεί και αντικαθιστά την Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική. Η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού εκδίδεται και δημοσιεύεται με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και περιλαμβάνει τις βασικές αρχές, το πλαίσιο και τις κατευθύνσεις για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Δημόσιας Διοίκησης, καθορίζει τις ειδικότερες αρχές που διέπουν κάθε οριζόντια ή τομεακή πρωτοβουλία προς τον σκοπό αυτό και ενσωματώνει την καταγραφή όλων των σχετικών διαδικασιών και δράσεων με μετρήσιμους στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα ανά τρίμηνο. Είναι δεσμευτική για όλους τους φορείς του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, τους οποίους αφορά.

Εφόσον κρίνεται αναγκαίο, η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού μπορεί να αναπροσαρμόζεται κάθε πέντε χρόνια από την έκδοση της, με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης.”

Το κείμενο σαν κείμενο, σε μια πρώτη ανάγνωση παρουσιάζει απλά την πρόθεση η μέχρι σήμερα Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική να μετατραπεί σε “Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού”. Επαναπροσδιορίζει επίσης τους τομείς ευθύνης και δίνει συγκεκριμένες αρμοδιότητες στον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ρόλο για τον οποίο ούτως ή άλλως ο κ. Πιερρακάκης είχε προαναγγείλει στην ομιλία του στην Βουλή στις 21/07/2019 την πρόθεση της κυβέρνησης να ενδυναμώσει. 

Τα προβλήματα

Για ακόμη μια φορά, η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να ξεκινάει σχεδιασμό χωρίς να έχει προηγουμένως προχωρήσει σε καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης. Δεν διαφαίνεται να έχει γίνει ανάλυση των δυνάμεων – αδυναμιών – ευκαιριών – απειλών (SWOT analysis).

Στο κείμενο της διαβούλευσης διαβάζουμε ότι “Η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού επικαιροποιεί και αντικαθιστά την Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική”. Από αυτό αντιλαμβανόμαστε ότι η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού μάλλον δεν θα λάβει υπόψη της τις συναφείς προγενέστερες υποχρεώσεις της Ελλάδας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. 4ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανοικτή Διακυβέρνηση το οποίο περιλαμβάνει σχεδιασμό έως και το 2021).

Τέλος, δεν προκύπτει από πουθενά ότι έχει γίνει μια ευρύτερη μελέτη σε καλές πρακτικές, στον σχεδιασμό ψηφιακών λύσεων που προορίζονται για ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ήδη υιοθετούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (για παράδειγμα η επένδυση σε λογισμικό ανοικτού κώδικα, η έμφαση στις ευέλικτες μεθοδολογίες ανάπτυξης ή η οργανωμένη και προσεκτική χρήση και διαχείριση των προσωπικών δεδομένων των ευρωπαίων πολιτών). 

Μια χαμένη (;) ευκαιρία

Η γνώμη μου είναι ότι η πλατφόρμα των δημόσιων διαβουλεύσεων ποτέ δεν προβλήθηκε και δεν αξιοποιήθηκε όπως θα μπορούσε. Σε μια εποχή που κολοσσιαία λογισμικά (όπως ο Apache Web Server, το λειτουργικό σύστημα Redhat Linux ή η πλατφόρμα διαχείρισης περιεχομένου WordPress) δουλεύονται και εξελίσσονται συνεργατικά από δεκάδες χιλιάδες επαγγελματίες που προσφέρουν εθελοντικά τον χρόνο τους παγκοσμίως, θα περίμενε κανείς μια δυναμική ανοικτή πρόσκληση στο εγχώριο δυναμικό για την συμμετοχή στην διαμόρφωση της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού. 

Καλή η επιτροπή εμπειρογνώμων αλλά και η δυναμική της ευφυΐας του πλήθους έχει αποδειχθεί μια ανεπανάληπτη πρακτική.

Categories
English InstaStory

InstaStory

Reading Time: < 1 min

During State of the EU (#soteu) today, there were several references about the notion of democracy and whether nowadays – especially during the #COVID-19 pandemic – it is being guarded as it should be. On the one hand there was the argument that a united Europe, that functions as a single nation, is an undemocratic approach, given that the member states of the #EU are diverse in many senses but that is exactly what makes #europe such a unique continent. On the other hand there were voices that said that during crises, a need for cohesion, community, common goals and a common roadmap is essential if we want to be resilient and come stronger out of the crisis. 

As I was listening to the debate I was trying to recall the concept of #democracy from my high school years. Is the “right” democracy the one of ancient Athens? The Roman “democracy”? Today’s representative type of democracy we have in #Greece?

Then I did a little googling and discovered this argument, apparently by #Aristotle: 

“No democracy can exist unless each of its citizens is as capable of outrage at injustice to another as he is of outrage at unjustice to himself”.

I think I like this definition.

#openjournal

via Instagram https://instagr.am/p/CFNCaG-lkl-/

Categories
Greek Side Notes

Side Notes #2: Ο Big Brother & η Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια

Reading Time: 3 min

Με αφορμή την έναρξη της 6ης σεζόν του τηλεοπτικού reality Big Brother στα 2020 και με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (GDPR) της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ισχύ ήδη από το 2018, αναρωτιέται κανείς τι συμβαίνει με τα προσωπικά δεδομένα των συγκατοίκων που καταγράφονται επί 24ωρου βάσεως για τις ανάγκες του παιχνιδιού;

Η απάντηση ήρθε αβίαστα στο LinkedIn μου από post του πάντοτε εύστοχου κου. Βέρρα, δικηγόρου, ο οποίος μοιράζεται απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα του 2001, λίγο πριν την έναρξη της 1ης σεζόν του Big Brother στην Ελλάδα.

Με αυτήν την απόφαση (μπορείτε να την βρείτε και να τη διαβάσετε ολόκληρη στο τέλος του άρθρου), όπως επισημαίνει ο κ. Βέρρας:

η Αρχή έκρινε ως αντισυνταγματική τη συναίνεση των υποψηφίων παικτών για συλλογή των δεδομένων τους και άκυρες τις συμβάσεις συμμετοχής.

Μια εβδομάδα μετά, το Big Brother έκανε πρεμιέρα.

Παρακάτω μερικά αποσπάσματα που αναδεικνύουν ότι η διαφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας πρέπει να αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα. Ακόμη και αν ο ίδιος ο άνθρωπος είναι διατεθειμένος να την θυσιάσει χάριν χρηματικής αμοιβή.

Σεβασμός της αξίας του ανθρώπου.

Η προστασία και ο σεβασμός της αξίας του ανθρώπου και η αντίστοιχη υποχρέωση της πολιτείας αποτελούν τόσο σημαντική πολιτειακή επιταγή, ώστε κατατάσσονται στις διατάξεις για τη μορφή του πολιτεύματος και δεν επιδέχεται αναθεώρηση (άρθρο 2§1 Σ)

και το άρθρο 2§1 του Συντάγματος της Ελλάδος:

Άρθρo 2

1. O σεβασμός και η πρoστασία της αξίας τoυ ανθρώπoυ απoτελoύν την πρωταρχική υπoχρέωση της Πoλιτείας.

Νομιμότητα της τήρησης αρχείου δεδομένων.

Συμπεριφορά αντίθετη προς τις αρχές αυτές δεν είναι ανεκτή από το δίκαιο και ως εκ τούτου σχετική δήλωση βουλήσεως δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, η δε πάνω σ’ αυτή συμφωνία των μερών είναι άκυρη και θεωρείται ότι δεν έγινε ποτέ.

[…]

Επομένως, για να υπάρχει νόμιμο αρχείο, πρέπει ο σκοπός του να είναι νόμιμος. Συνακόλουθα, όταν αυτός αντίκειται στο Σύνταγμα, το νόμο ή τα χρηστά ήθη, όπως αυτά αναλύθηκαν παραπάνω, η επεξεργασία δεδομένων και η δημιουργία αρχείου είναι παράνομη, ανεξαρτήτως, αν έχει δοθεί η συναίνεση του υποκειμένου.

Η ιδιωτική ζωή, πυρήνας της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Με βάση τα στοιχεία αυτά είναι φανερό ότι για λόγους εξυπηρέτησης των αναγκών της εκπομπής, και όχι μόνο, αφού η προβολή είναι αδιάλειπτη και μέσω του διαδικτύου, οδηγείται σε εξαφάνιση η ιδιωτική ζωή ως πυρήνας της ανθρώπινης προσωπικότητας. Η αναλαμβανόμενη υποχρέωση τείνει στον εξευτελισμό της αξίας του ανθρώπου κατά παράβαση και της επιταγής του άρθρου 2§1 Σ. Πράγματι, αριθμός πολιτών με αποκλειστικό σκοπό τη μικρή πιθανότητα κέρδους και την επιτυχία «δημοσιότητας», εμφανίζεται να απαλλοτριώνει την προσωπική του ζωή και να γίνεται έρμαιο της τηλεθέασης.

[…]

Απαξιώνεται η ανθρώπινη του ύπαρξη και παρασύρεται από την τηλεθέαση, χωρίς να μπορεί να αντιδράσει. Εξευτελίζεται πολλές φορές, χωρίς ο ίδιος να το αντιλαμβάνεται.

Και αν ο παίκτης δεν έχει πρόβλημα;

Με τις συνθήκες αυτές η συναίνεση του υποκειμένου, η οποία νομιμοποιεί τον υπεύθυνο της επεξεργασίας να συλλέξει προσωπικά δεδομένα και να δημιουργήσει αρχείο, είναι αντισυνταγματική, παράνομη και αντίθετη με τα χρηστά ήθη, αφού δημιουργεί συμπεριφορά αντικείμενη προς τις προεκτεθείσες συνταγματικές διατάξεις του σεβασμού και της προστασίας της αξίας του ανθρώπου, από τις οποίες απαγορεύεται η παραίτηση, αλλά επιπρόσθετα με τη συναίνεση αυτή, συνάπτεται σύμβαση με την οποία δεσμεύεται υπέρμετρα η ελευθερία και ως εκ τούτου είναι άκυρη.

Big Brother. Το σχόλιο περί βιασμού.

Την Κυριακή 6/9/2020, κατά τη διάρκεια του live streaming μέσω διαδικτύου του Big Brother, ένας εκ των παικτών προέβη σε σχόλιο που, ούτε λίγο ούτε πολύ, προωθούσε τον βιασμό ως καθημερινή κανονικότητα. 24 ώρες περίπου μετά ο σταθμός του ΣΚΑΙ προέβη σε ανακοίνωση η οποία ξεκινά ως εξής:

Ο Όμιλος ΣΚΑΙ με την επιτυχημένη πορεία του τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει αποδείξει ότι δεν υιοθετεί, δεν ασπάζεται και δεν δέχεται λογικές, στάσεις ή συμπεριφορές που θίγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τα ατομικά δικαιώματα και την ισότητα των φύλων.

Δεδομένου ότι τα δικαιώματα του παιχνιδιού έχουν περιέλθει στον ΣΚΑΙ τον Οκτώβριο του 2019 σύμφωνα με την ελληνική Wikipedia, γνωρίζει άραγε ο σταθμός ότι το ίδιο το reality, με απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια από το 2001;

Categories
Greek Guest Posts

Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Κάντο όπως η Εσθονία

Reading Time: 4 min

(δημοσιεύθηκε στο Emea.gr στις 09/09/2019)

Για την Εσθονία άκουσα για πρώτη φορά πίσω στα 2015, έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση του προγράμματος e-residency. Το πρόγραμμα αυτό επέτρεπε σε μη Εσθονούς πολίτες πρόσβαση σε υπηρεσίες του εσθονικού κράτους  όπως τραπεζική, σύσταση επιχείρησης, φορολόγησης, κ.ο.κ. με απώτερο σκοπό την σύσταση επιχειρήσεων από απόσταση. Όλα αυτά ήταν εφικτά με τη χρήση μιας ψηφιακής έξυπνης κάρτας που εκδίδονταν στο όνομα του ενδιαφερόμενου και με οποία μπορούσε να υπογράφει τα σχετικά έγγραφα.

Η αμέσως επόμενη φορά που άκουσα για την Εσθονία ήταν το 2017 όταν φιλοξένησε το ετήσιο συνέδριο MyData 2017. Η MyData είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Φιλανδία και βασικό στόχο την ενημέρωση του διαδικτυακού κοινού σχετικά με τον διαμοιρασμό των δεδομένων που συμβαίνει καθώς χρησιμοποιούμε τις διάφορες online υπηρεσίες (social media, e-shops, δημόσιες υπηρεσίες, κ.ο.κ.).

Γρήγορη επιστροφή στο 2019, η κυβέρνηση ανακοινώνει την συνεργασία της με τον Toomas Hendrik Ilves που διετελέσε πρόεδρος της Εσθονίας από το 2006 έως το 2016 και θεωρείται ότι συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Εσθονίας. Ο Toomas Hendrik Ilves θα είναι λοιπόν το πρώτο μέλος της επιτροπής Ελλήνων και Ξένων εμπειρογνωμόνων, η οποία θα λειτουργεί συμβουλευτικά στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης (πρώην Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης) του Κυριάκου Πιερρακάκη.

Γνώμη μου είναι πως πρόκειται για μια πολύ καλή κίνηση, ιδιαίτερα αν ισχύει ότι ο Toomas Hendrik Ilves θα προσφέρει τις υπηρεσίες του αμισθί. Είναι όμως η έλλειψη τεχνογνωσίας το πρόβλημά μας;

Το success story

Τι πέτυχε όμως η Εσθονία στο κομμάτι του ψηφιακού μετασχηματισμού και γιατί είναι ένα καλό παράδειγμα προς μίμηση για την Ελλάδα; Μια περιεκτική απάντηση βρίσκεται σε αυτό το report του World Economic Forum.

Ας δούμε κάποια σημαντικά σημεία:
– Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Εσθονίας, γνωστός ως e-Estonia, έχει σαν στόχο την δημιουργία μιας ψηφιακής κοινωνίας η οποία διευκολύνει την διάδραση των πολιτών με το κράτος χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικές λύσεις που οδηγούν σε υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας. 
– Στο e-Estonia προσφέρονται 600 ηλεκτρονικές υπηρεσίες προς τους πολίτες και 2400 ηλεκτρονικές υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις. Με αυτό τον τρόπο οι διεργασίες προωθούνται σε ένα ψηφιακό περιβάλλον μειώνοντας την γραφειοκρατία και κάνοντας τον δημόσιο τομέα να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.
– Το 2000 η κυβέρνηση ανακύρηξε την πρόσβαση στο Internet ως ανθρώπινο δικαίωμα.
– Την στιγμή συγγραφής του report η Εσθονία έχει πάνω από 1500 συμμετέχοντες στο πρόγραμμα e-Residency από 73 διαφορετικές χώρες.
– Στο πλαίσιο της ανοικτότητας και την διαφάνειας οι Εσθονοί πολίτες έχουν πλήρη έλεγχο των προσωπικών τους δεδομένων.
– Στα 2000, οι συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου είχαν ήδη ψηφιοποιηθεί πλήρως. 
– Στα 2012, το 94% των επιστροφών φόρων συνέβαινε online και χρειάζονταν περίπου 5’ κατά μέσο όρο στον πολίτη να συμπληρώσει τα στοιχεία που έλειπαν από την αυτόματη συμπλήρωση ώστε να προωθηθούν τα χρήματα από την εφορία στην τοπική τράπεζα. 
– Το e-Estonia επιτυγχάνει εξαιτίας της υποδομής του. Σχεδιάστηκε ως ένα ανοικτού τύπου, αποκεντρωμένο σύστημα. Η υποδομή που συνδέει τις διάφορες υπηρεσίες του δημοσίου, το X-Road, αποτελεί ένα σύστημα λογισμικού ανοικτού κώδικα που ενώνει διαφορετικές βάσεις δεδομένων χρησιμοποιώντας υψηλά επίπεδα κρυπτογράφησης. Τέλος, το σύστημα έχει σχεδιαστεί με τρόπο ευέλικτο, που επιτρέπει την εύκολη επέκτασή του και την προσθήκη νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών.

Πόσο δύσκολο είναι άραγε και στην Ελλάδα, να επιτύχουμε κάποια αξιόλογα αποτελέσματα, όσον αφορά στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ίσως όχι και τόσο αν καταφέρουμε να θέσουμε ξεκάθαρους και ρεαλιστικούς στόχους. Πως μπορεί να γίνει αυτό; Ας δούμε τι έκανε η Εσθονία. 

Διαβάζοντας κανείς την «Ψηφιακή Ατζέντα 2020 για την Εσθονία» αμέσως μετά την εισαγωγή θα φτάσει στο τμήμα του εγγράφου που τιτλοφορείται «1. Υπάρχουσα Κατάσταση». Εκεί θα βρεί μια καταγραφή του τι έχει συμβεί μέχρι εκείνη τη στιγμή στην Εσθονία όσον αφορά το ψηφιακό κομμάτι και, προς έκπληξη ίσως των περισσότερων από εμάς, η ανάλυση χωρίζεται στα εξής δύο υπό τμήματα:
– Πρόοδος μέχρι τώρα.
– Προκλήσεις

Εδώ παρατηρούμε μια διάθεση για συνέχεια στην ψηφιακή πολιτική της χώρας καταγράφοντας και προβάλλοντας τα “καλά που έχουν γίνει ως τώρα” και σημειώνοντας τις προκλήσεις που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε στο μέλλον.

Στην συνέχεια του ίδιου εγγράφου θα βρούμε το τμήμα με τίτλο «2. Όραμα για την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Εσθονία το 2020» όπου τίθενται οι στόχοι που καλείται η κυβέρνηση να επιτύχει.

Ποιοι είναι αυτοί;
– Βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών
– Προώθηση της εσθονικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ψηφιοποίησης
– Υψηλά επίπεδα απασχόλησης
– Αυξημένη παραγωγικότητα

Και όλοι αυτοί οι στόχοι συνοδεύονται από μια αναλυτική λίστα συγκεκριμένων ενεργειών που πρέπει να γίνουν.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε για να προχωρήσουμε αποτελεσματικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό; Να επενδύσουμε σε ένα πλάνο, μια στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, αντί να υλοποιούμε σπασμωδικά και ευκαιριακά λύσεις. Να καταγράψουμε αναλυτικά τι υπάρχει σήμερα, σε ποιον βαθμό λειτουργεί και να αναγνωρίσουμε τις ελλείψεις και τις προκλήσεις μας, αντί να λειτουργούμε σε ένα δαιδαλώδες περιβάλλον πεπλεγμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Να επενδύσουμε με μοντέρνες τεχνικές ανάπτυξης λογισμικού (ευέλικτες μεθοδολογίες ανάπτυξης, ανοικτό λογισμικό), αντί να βασίζουμε την ανάπτυξη των υπηρεσιών μας σε κλειστά συστήματα με απαρχαιωμένες μεθοδολογίες ανάπτυξης (π.χ. μοντέλο καταρράκτη) που μπορεί να επιλέγουν ακόμη κάποιοι από τους αναδόχους. Να εμπλέξουμε τους πολίτες στο σχεδιασμό του λογισμικού που τους αφορά, αντί να υλοποιούμε λύσεις χωρίς την εμπλοκή τους και να πρέπει μετά να τους επιβάλλουμε σε μια διαδικασία ζόρικης εκπαίδευσης. Να εκπαιδεύσουμε τους πολίτες στο να αναγνωρίζουν τα δεδομένα που παρέχουν online και να έχουν τον πλήρη έλεγχό τους όσον αφορά, τουλάχιστον, τις δημόσιες ηλεκτρονικές υπηρεσίες, αντί να νομοθετούμε εκπρόθεσμα και υπό την απειλή προστίμων, για τον GDPR.

Θα είμασταν κουτοί να αρνηθούμε βοήθεια και καθοδήγηση από εμπειρογνώμονες μιας χώρας που κρατάει τα ηνία στον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως είναι η Εσθονία. Ιδιαίτερα όταν μας παρέχεται δωρεάν. Θα πρέπει όμως, αργά ή γρήγορα, να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και να αξιολογήσουμε τις μέχρι τώρα ψηφιακές υποδομές της χώρας, να τραβήξουμε μία γραμμή εκεί που η ποιότητα είναι αποδεκτή με βάση τους στόχους μας και να πάμε παρακάτω.

Photo Credit: Karson, από το Unsplash.

Categories
Greek Guest Posts

Τρένο ή πλατφόρμα; Τι είναι στην πράξη ο ψηφιακός μετασχηματισμός;

Reading Time: 3 min

(δημοσιεύθηκε στο Emea.gr στις 30/08/2019)

Το γιατί είναι σημαντικός ο ψηφιακός μετασχηματισμός για μια ευρωπαϊκή χώρα μας το απαντά η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αρκεί να ανατρέξουμε στο ενημερωτικό φυλλάδιο με τίτλο «Επενδύοντας στο μέλλον: Ψηφιακός μετασχηματισμός 2021 – 2027».

Εκεί θα διαβάσουμε πως:

στον ψηφιακό μετασχηματισμό βρίσκεται το κλειδί για την μελλοντική ανάπτυξη στην Ευρώπη.

αλλά και ότι:

η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε το νέο πρόγραμμα Ψηφιακή Ευρώπη με συνολικό προϋπολογισμό 9,2 δισ. ευρώ προκειμένου να διαμορφωθεί και να υποστηριχθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός των ευρωπαϊκών κοινωνιών και οικονομιών.

Που εστιάζει όμως το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη»; 
1. Υπερ-υπολογιστές.
2. Τεχνητή Νοημοσύνη.
3. Κυβερνοασφάλεια και εμπιστοσύνη.
4. Προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες.
5. Διασφάλιση της ευρείας χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών σε όλους τους τομείς της οικονομίας και την κοινωνίας.

Παρατηρώντας λίγο καλύτερα τα παραπάνω πέντε (5) πεδία μπορούμε να αντιληφθούμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπει ως επένδυση την ενδυνάμωση των τεχνολογικών υποδομών, την προώθηση καινοτόμων εργαλείων και «έξυπνων» λύσεων.

Συνδυάζοντας τα παραπάνω με την εκπαίδευση των ευρωπαίων πολιτών στις ψηφιακές τεχνολογίες, δίνοντας πάντα τον απαραίτητο σεβασμό σε θέματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας, όπως πλέον επιτάσσει άλλωστε και ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR), θα μπορούσαμε να πούμε ότι ορίζουμε χονδρικά τις απαιτήσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού για ένα κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Και στην πράξη;

Σε κάθε χώρα οι πολίτες συμμετέχουν σε διαδικασίες. Η έκδοση ενός πιστοποιητικού, η υποχρεωτική στράτευση, η φοίτηση στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, η ίδρυση μιας εταιρείας, η επίσκεψη στον γιατρό του ΕΟΠΥΥ, η συνταγογράφηση, η υποβολή της φορολογική μας δήλωσης είναι παραδείγματα τέτοιων διαδικασιών.

Καθώς συμμετέχουμε λοιπόν σε αυτές τις διαδικασίες, μοιραία παράγουμε δεδομένα, πληροφορία δηλαδή ή οποία με κάποιον τρόπο καταλογογραφείται και αποθηκεύεται στο αρχείο του δημοσίου. Ένα δεύτερο σημείο το οποίο πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι οι προαναφερθείσες διαδικασίες, στην πλειονότητά τους, υποστηρίζονται από υπαλλήλους του δημόσιου τομέα.

Με τον ψηφιακό μετασχηματισμό μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε τμήματα των παραπάνω διαδικασιών. Έτσι μπορούμε να επιτύχουμε την αυτοματοποίηση, σε ένα βαθμό, κάποιων εργασιών (όπως π.χ. την αρχειοθέτηση την πληροφορίας που συλλέγεται). Παράλληλα, με την ψηφιοποίηση, μειώνουμε σημαντικά τις ανάγκες σε φυσικό αποθηκευτικό χώρο και διασφαλίζουμε τα δεδομένα από φυσικές καταστροφές (π.χ. πλημμύρες ή φωτιές). Αυτό επιτρέπει στην κυβέρνηση να απασχολεί τον βέλτιστο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων και στον πολίτη να γλιτώνει πολύτιμο χρόνο από αναμονή σε ουρές ή από την επανάληψη διαδικασιών εξαιτίας ανθρώπινου λάθους.

Το χαμένο (;) τρένο…

Πολύ συχνά ακούγεται η φράση «η Ελλάδα έχασε το τρένο της Πληροφορικής». Συνήθως η φράση αυτή αναφέρεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα, σαν χώρα, άργησε να υιοθετήσει ψηφιακές λύσεις και να επενδύσει στην τεχνολογία ως άξονα ανάπτυξης. Είναι αλήθεια ότι τα επίπεδα ηλεκτρονικού αναλφαβητισμού ήταν ιδιαίτερα υψηλά στην χώρα μας, πριν την ραγδαία εξάπλωση των κοινωνικών δικτύων (π.χ. Facebook, Instagram, κ.ο.κ.) αλλά αυτό είναι ένα θέμα που ίσως θα μας απασχολήσει σε κάποιο επόμενο άρθρο.

Γεννάται λοιπόν το ερώτημα αφού ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ και πολλά χρόνια, γιατί η Ελλάδα δεν κατάφερε, αξιοποιώντας τις υψηλές χρηματοδοτήσεις να εξελιχθεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Παρόλο που έχουν υπάρξει σημαντικά έργα (π.χ. η δημιουργία του συστήματος TAXIS, για τις φορολογικές διαδικασίες ή το σύστημα ΔΙΑΥΓΕΙΑ που έχει σαν στόχο την δημοσιοποίηση των κρατικών δαπανών για λόγους διαφάνειας) οι χρηματοδοτήσεις αυτές δεν αξιοποιήθηκαν ποτέ στρατηγικά.

Τα έργα που προκηρύσσονται δεν ακολουθούνται από ένα ενιαίο σύστημα αυστηρών προδιαγραφών και έτσι ο σχεδιασμός τους περνάει μοιραία στην ευθύνη των διαφόρων αναδόχων. Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει ο κίνδυνος οι εφαρμογές που υλοποιούνται να διαφέρουν σε επίπεδο τεχνολογιών, υποδομής και υπό συνθήκες να καταλήγουν να μην είναι καν συμβατές η μία με την άλλη. Αυτή η εξέλιξη σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά αργές διαδικασίες του ελληνικού Δημοσίου έχουν σαν αποτέλεσμα πολλά από τα προαναφερθέντα ψηφιακά έργα να είναι σήμερα “γερασμένα” και σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και παρωχημένα. 

Η πλατφόρμα…

Το ότι μέχρι σήμερα αντιμετωπίζαμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ως το «τρένο που πρέπει προλάβουμε» είναι ίσως και το πρόβλημα αυτό καθέ αυτό.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην ανάλυση του ανεξάρτητου φορέαν ερευνών Διανέοσις με τίτλο «Γιατί δεν «δούλεψε» το ΕΣΠΑ» η απορρόφηση μεγάλων χρηματικών ποσών για την ανάπτυξη μεγάλων έργων πληροφορικής, όταν δεν υπάρχει η σωστή υποδομή για την απορρόφηση και αξιοποίησή τους θα οδηγήσει σε τρικ και μεσοβέζικες λύσεις που λειτουργούν σήμερα αλλά δεν αποτελούν επένδυση για το μέλλον.

Η επιστήμη της πληροφορικής προσφέρει σήμερα εξαιρετικά δυνατά εργαλεία για την αξιοποίηση παλαιών, ακόμη και παρωχημένων έργων πληροφορικής, με στόχο τον εκμοντερνισμό τους. Με την χρήση των ευέλικτων μεθοδολογίες ανάπτυξης (Agile Methodologies) και το ανοικτό λογισμικό (Open Source) μπορούμε να πετύχουμε τον σχεδιασμό λύσεων με απευθείας εμπλοκή των πολιτών με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτησή τους. Τέτοιου είδους λύσεις έρχονται σε πλήρη αρμονία με τις στρατηγικές επιλογές και προτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ίσως μια πρόταση είναι να κάνουμε ένα βήμα πίσω, να δούμε τι έχει δημιουργηθεί μέχρι σήμερα στον τομέα των ψηφιακών λύσεων στην Ελλάδα και, με αυτό σαν βάση να αρχίσουμε να συνθέτουμε μια πλατφόρμα ανάπτυξης πάνω στην οποία θα βασιστούν οι ψηφιακές λύσεις που θα προτείνουμε με αφορμή το πρόγραμμα Ψηφιακή Ευρώπη 2021-2027. Ψηφιακές λύσεις που θα υλοποιηθούν για να αποτελέσουν παρακαταθήκη και όχι με αφορμή το πρόγραμμα αυτό καθέ αυτό.

Photo credit: Tim Gouw on Unsplash

Categories
Greek Side Notes

Side Notes #1: Οι “ειδικοί” του Διαδικτύου

Reading Time: 3 min

(το παρόν άρθρο είναι μέρος της σειράς “Side Notes” που αποτελείται από προσωπικές σημειώσεις σε ενδιαφέροντα άρθρα που ξεχώρισαν στην αρθρογραφία που καταναλώνω καθημερινά)

Η έννοια του ειδικού (expert) στο Διαδίκτυο είναι κάτι που συναντούμε συχνά τόσο σε ιστότοπους ενημέρωσης (news blogs) όσο και στο μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ποια είναι όμως τα στοιχεία εκείνα που καθιστούν κάποιον ειδικό; Η πολυετής επαγγελματική εμπειρία του σε ένα αντικείμενο; Η κατάρτισή του (σπουδές, παρακολούθηση σεμιναρίων, συμμετοχή σε συνέδρια, κ.ο.κ.) σε ένα αντικείμενο; Η αρθρογραφία του ή η συγγραφή βιβλίων; Η συστηματική δημιουργία περιεχομένου (κείμενο, video, ήχος) για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο; Προβλέψεις η απόψεις που δημοσιεύθηκαν δημόσια και μετά επιβεβαιώθηκαν;

Οι ακόλουθες σημειώσεις / σκέψεις πυροδοτήθηκαν από το άρθρο με τίτλο “How to be your own expert” της κας. Judith Kallos, WordPress Consultant και ιδιοκτήτριας του agency theistudio.com (μπορείτε να βρείτε πηγές στο τέλος του άρθρου).

Infoholics & Ειδικοί. Εθισμός στην κατανάλωση πληροφορίας.

Σύμφωνα με το άρθρο: “οι infoholics έχουν μία ανεξέλεγκτη επιθυμία να παρακολουθούν διαρκώς τις εξελίξεις σε επίπεδο τάσεων, προϊόντων και υπηρεσιών”.

Η συγγραφέας αναφέρεται στους infoholics για να τονίσει ότι βασικό γνώρισμα ενός ειδικού θα πρέπει να είναι η συνεχής ενημέρωση και εκπαίδευση, κάτι που τον καθιστά infoholic. Αντίστοιχα ένας infoholic μοιραία ενημερώνεται από (άλλους) ειδικούς και έτσι ανακαλύπτει νέα πράγματα, δοκιμάζει και αποφασίζει τι δουλεύει και τι όχι για αυτόν.

Οι ειδικοί χρειάζονται αξιόπιστες πληροφορίες.

Πως το επιτυγχάνουμε αυτό; Σύμφωνα με το άρθρο:

  • Χρειάζεται να βασιζόμαστε σε ποιοτικές πηγές για την πληροφόρησή μας.
  • Θα πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να διαβάσουμε αρκετά και στη συνέχεια να εφαρμόσουμε στην πράξη αυτά που διαβάσαμε.
  • Να είμαστε ανοικτοί σε νέες πηγές, έννοιες και γνώμες.
  • Να αντιληφθούμε ότι θα κάνουμε λάθη (και ότι αυτό δεν είναι κακό).
  • Να αντιληφθούμε ότι κάποια πράγματα που θα προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε δεν θα λειτουργήσουν όπως θα θέλαμε (και αυτό επίσης δεν είναι κακό).

Ειδικότερα για τον χώρο του Web Development και Online Marketing υπάρχουν τα εξής ενδιαφέροντα σημεία στο άρθρο:

  • Οι ιδιοκτήτες κάποιου ιστότοπου (ή άλλων online assets συμπληρώνω εγώ) δεν είναι απαραίτητο ότι θα θέλουν να μπουν στην διαδικασία πειραματισμού με τον Χ ειδικό που τους το προτείνει.
  • Ακριβώς επειδή η γνώση γύρω από τους δύο αυτούς χώρους αλλάζει και εξελίσσεται ταχύτατα οι επιχειρηματίες δυσκολεύονται να το παρακολουθήσουν οι ίδιοι και στρέφονται προς τους ειδικούς. Υπάρχει όμως η περίπτωση οι ειδικοί να γνωρίζουν ελάχιστα περισσότερα από έναν (infoholic) επιχειρηματία που έχει κάνει την έρευνά του σωστά.
  • Τέλος, επειδή είναι δεδομένο ότι αποκλείεται να γνωρίζουμε τα πάντα (όσο καλοί κι αν είμαστε σε αυτό που κάνουμε) ένα χρήσιμο χαρακτηριστικό είναι η αυτογνωσία (ιδιαίτερα για κάποιον που τοποθετείται “εκεί έξω” ως “ειδικός”).

Μνημονικός Κανόνας (που μου άρεσε).

Ανακαλύψτε αυτό που σας κινεί το ενδιαφέρον και ξέρετε ότι σας ενθουσιάζει και μάθετέ το όσο καλύτερα μπορείτε. Στη συνέχεια αναζητήστε τους πραγματικούς ειδικούς που μπορούν να σας βοηθήσουν να συμπληρώσετε τα κενά. Είναι αυτού του είδους οι συνεργασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελέσματα που ξεπερνούν τις προσδοκίες σας.

Judith Kallos | theistudio.com

Πως να επιλέξω έναν ειδικό και τι πρέπει να κάνω αφού επιλέξω;

“Είναι ξεκάθαρο ότι ο κάθε αυτό-αποκαλούμενος ειδικός κάνει τη δική του ανάγνωση στα αντικείμενα με τα οποία ασχολείται και άπτονται του online επιχειρείν. Στην πραγματικότητα όμως κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά τι κάνει. Μοιράζεται απλά την εμπειρία που έχει λάβει από την δική του προσωπική πορεία και τους πειραματισμούς του.”

Διαβάζοντάς το αρχικά νόμιζα ότι το παραπάνω ήταν απλά μια επίθεση στους αυτο-αποκαλούμενους ειδικούς που στην πράξη δεν γνωρίζουν αυτό που προτείνουν από ιδία εμπειρία αλλά επειδή το διάβασαν / το είδαν / το άκουσαν κάπου ή απλά πιστεύουν ότι το ξέρουν. Συνεχίζοντας όμως παρακάτω γίνεται ξεκάθαρο ότι εννοεί κάτι εντελώς διαφορετικό και πολύ χρήσιμο:

“Κάθε website είναι μια ξεχωριστή περίπτωση (an island unto itself) σχετικά με την προσέγγιση, τα εργαλεία, τη μεθοδολογία και τις στρατηγικές που ενδέχεται να λειτουργήσουν. Ναι υπάρχουν κάποιες βασικές σταθερές που εφαρμόζονται σε όλα τα websites αλλά όταν τολμούμε να επιχειρήσουμε κάτι νέο, τότε είναι που τα πράγματα γίνονται ενδιαφέροντα.”

Αυτό το ενδέχεται είναι ίσως η πιο στρατηγικά τοποθετημένη λέξη μέσα σε όλο το άρθρο και ταυτόχρονα είναι αυτό που ξεχωρίζει (προσωπική άποψη) έναν ειδικό από ένα μη-ειδικό. Το να γνωρίζει κανείς την έκβαση μιας στρατηγικής και άρα να την εφαρμόζει γνωρίζοντας ότι το αποτέλεσμα θα είναι υπέρ του πελάτη του είναι εξαιρετικό. Να να προσπαθεί κάποιος να κλείσει έναν πελάτη λέγοντας, προτού εξετάσει σε βάθος τα assets του πελάτη του, εγώ είμαι ειδικός σε εκείνο ή το άλλο αντικείμενο, αναδεικνύει, αν μη τι άλλο, μία έπαρση.

“Κάθε ειδικός βρίσκεται σε μια αποστολή, βασιζόμενος στις εμπειρίες του, να αναπτύξει και να υλοποιήσει επιτυχημένες στρατηγικές”. Ανεξαρτήτως του ειδικού, ωστόσο ο πελάτης έχει τα εξής ατού:

  1. Ξέρει τον καταναλωτή και την αγορά του καλύτερα από τον καθένα.
  2. Έχει τα δεδομένα (της επιχείρησής του) από τα οποία μπορεί να βγάλει πολύτιμα συμπεράσματα.

Disclaimer:

  • Όλα τα σημεία που βρίσκονται σε εισαγωγικά αποτελούν αυτοτελή τμήματα του άρθρου τα οποία, στο συγκεκριμένο άρθρο αποδίδονται σε ελεύθερη μετάφραση από τον γράφοντα.
  • Το υπόλοιπο κείμενο αποτελεί προσωπικές σημειώσεις, σχόλια και απόψεις οι οποίες δεν εκφράζουν (απαραίτητα) την συγγραφέα του αρχικού άρθρου κα. Judith Kallos.

Πηγές: